Hoe werkt een thuisbatterij?

Je kent het misschien: de zon schijnt volop, je zonnepanelen draaien op volle kracht  maar jij bent gewoon aan het werk. Tegen de tijd dat je thuiskomt en de wasmachine wil aanzetten, is de zon al lang onder. Het resultaat, je levert overdag goedkoop stroom terug aan het net, en koopt 's avonds dure stroom terug.

Dat voelt niet lekker. Bovendien is door stijgende terugleverkosten en het afbouwen van de salderingsregeling het financiële nadeel de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. Een thuisbatterij lost dit op. Maar hoe werkt zo'n systeem eigenlijk en is het meer dan gewoon "stroom opslaan"?

De basis: wat doet een thuisbatterij?

Een thuisbatterij slaat elektriciteit tijdelijk op zodat je die op een later moment kunt gebruiken. Denk aan een grote powerbank voor je huis. Belangrijk om te beseffen: dat opslaan is ook echt tijdelijk. In de praktijk laadt en ontlaadt een batterij ongeveer eens per dag. Je slaat dus geen energie op in de zomer om die in de winter te gebruiken.

Een batterij werkt meestal samen met je zonnepanelen. Op momenten dat de panelen meer opwekken dan je direct gebruikt, gaat het overschot niet naar het net maar naar de batterij.

Slimme en domme batterijen

Dit is het meest eenvoudige voorbeeld van een batterij en er zijn er veel van in de markt. Ze worden ook wel "domme" batterijen genoemd. Ze zijn letterlijk die powerbank: energie opslaan en terugleveren als daar vraag naar is. Niet meer, niet minder.

Daarnaast zijn er slimme thuisbatterijsystemen. Die zijn een stuk dynamischer, ze kijken continu naar wat op dat moment het meest voordelig is voor jou. Hoe slim een batterij kan zijn, hangt grotendeels af van de software erachter. Daar komen we zo op terug.

Drie manieren om een batterij slim in te zetten

Wat "slim" in de praktijk betekent, verschilt per situatie. Grofweg zijn er drie strategieën:

• Zelfconsumptie De meest voorkomende manier. De batterij laadt op met je eigen zonnestroom en levert die 's avonds terug aan je huis. Je gebruikt zo meer van je eigen stroom en koopt minder in van het net. Geschikt voor iedereen met zonnepanelen, ongeacht je energiecontract.
• Handelen op day-ahead prijzen De stroomprijs op het energienet varieert per uur. Bij een dynamisch energiecontract kan een slimme batterij daarop inspelen: laden wanneer stroom goedkoop is (vaak 's nachts of op zonnige middagen), en die stroom gebruiken of terugleveren wanneer de prijs hoog is. Je batterij verhandelt als dat interessant is dus opgeslagen stroom.
• Kwartierprijzen De meest geavanceerde strategie. Sommige systemen spelen in op prijzen die per kwartier wisselen, de zogenoemde onbalansmarkt. Dit kan lucratief zijn, maar vereist specifieke software, de juiste contracten en een batterij die snel genoeg kan reageren. 

Waar bestaat het systeem van de slimme batterij uit?

Veel mensen denken dat een thuisbatterij één grote accu is. In werkelijkheid bestaat het systeem uit meerdere onderdelen die samenwerken:

• De accu: hier wordt de stroom opgeslagen
• De omvormer: hier wordt opgewekte stroom omgezet voor gebruik.
• BMS (Battery Management System): dit houdt de batterij veilig. Het voorkomt oververhitting en schade.
• EMS (Energy Management System): dit stuurt je gehele systeem aan, dus ook zonnepanelen en bijvoorbeeld je autolader. Het houdt bovendien rekening met de energieprijzen en jouw persoonlijke voorkeuren.

Een EMS zijn dus de hersenen van het systeem, De omvormer de longen en de accu het lichaam waar je energie in opslaat.

Werkt een thuisbatterij zonder zonnepanelen?

Ja een batterij werkt ook zonder zonnepanelen bij een dynamisch contract. Hierbij kan een batterij laden wanneer de stroomprijs laag is (vaak 's nachts) en die opgeslagen energie gebruiken of verkopen wanneer de prijs hoog is. Toch is de combinatie met zonnepanelen in de praktijk veel krachtiger. Daarmee vergroot je je eigen verbruik van zelfopgewekte stroom van gemiddeld 30% à 40% naar 70 à 80%.

Wat heb je er concreet aan?

Een thuisbatterij heeft op de langere termijn een aantal belangrijke voordelen:

1. Minder stroom inkopen: doordat je meer stroom zelf gaat verbruiken heb je  lagere maandelijkse kosten.
2. Minder afhankelijk van energieprijzen en salderingsregeling: dit is een direct gevolg van bovenstaand.
3. Meer controle over je eigen energieverbruik: je kunt je energieverbruik beter sturen.
4. Noodstroomvoorziening: batterijen kunnen met een aanpassing veilig worden ingezet bij stroomuitval.
5. Verlaging Co2 uitstoot: in plaats van grijze stroom te gebruiken in de avond gebruik je jouw eigen opgewekte groene stroom.
6. Geen last van netcongestie: met een batterij is er minder snel verzwaring van je aansluiting nodig en kun je bijvoorbeeld wel je auto thuis opladen.

Een gemiddeld gezin dat een batterij van 10 kWh combineert met zonnepanelen, bespaart al snel €400 tot €700 per jaar extra ten opzichte van panelen alleen. Hoeveel dat precies is hangt af van je verbruik, je tarieven en hoe goed de slimme software werkt. Neem contact op met een van onze installateurs voor goed advies en een offerte.