Veel woningen in Nederland zijn gebouwd in een tijd dat energie goedkoop was en duurzaamheid geen rol speelde. Enkelvoudig glas, matige dakisolatie, een gasketel die de enige warmtebron is. Dit is voor veel huishoudens nog steeds de realiteit. Tegelijk stijgen de energieprijzen, veranderen de subsidieregels en groeit de behoefte om minder afhankelijk te zijn van centraal opgewekte energie.
Het goede nieuws is: je hoeft niet in één keer alles te veranderen. Verduurzamen doe je stap voor stap, en elke stap levert direct resultaat op doordat de energierekening daalt. In dit artikel nemen we je mee door het hele traject. Van een slecht geïsoleerde woning met centrale energie-inkoop tot een huis dat grotendeels op eigen energie draait. We kijken hierbij voor het gemak naar 2 veelvoorkomende situaties in Nederland.
De beginsituatie: een huis zoals miljoenen anderen
We beginnen met een realistisch startpunt: een tussenwoning uit de jaren '80. Toendertijd een modern huis met hoge standaarden op het gebied van isolatie, nu na ruim 40 jaar is dit allemaal verouderd. Tijd dus om het huis naar nu te krijgen, zodat het grootendeels onafhankelijk van het net in zijn eigen energie kan voorzien!
Wat is de startsituatie?
De muren zijn nauwelijks geïsoleerd, het dak doet het net, en je hebt nog HR-glas maar geen HR++. Je stookt op gas, je koopt stroom centraal in bij een energieleverancier.
Wat verbruikt zo'n huishouden gemiddeld? Dat hangt sterk af van de gezinsgrootte.
Situatie A — 2 personen:
- Stroomverbruik: circa 2.500 kWh per jaar
- Gasverbruik: circa 1.300 m³ per jaar (tussenwoning, slecht geïsoleerd)
Situatie B — 2 volwassenen en 2 kinderen:
- Stroomverbruik: circa 4.300 kWh per jaar
- Gasverbruik: circa 1.600 m³ per jaar (meer warm water, vaker thuis)
(Bronnen: NIBUD 2025, Overstappen.nl op basis van CBS-data)
Het gasverbruik wordt bij een tussenwoning meer bepaald door de woning zelf dan door het aantal bewoners. De muren en het dak moeten verwarmd worden ongeacht wie er woont. Het stroomverbruik stijgt wél duidelijk mee met het aantal mensen in huis.
Dit zijn de getallen waarmee we verder rekenen in dit artikel. Herken je jouw situatie hierin? Dan geeft de roadmap hieronder een goed beeld van wat verduurzaming jou concreet oplevert.
Roadmap verduurzaming van je huis
Tip van de monteur
Jesse Kloosterhuis
Stap 1: Isolatie, de basis voor alles wat volgt
Isolatie is de minst spectaculaire maar wel de meest effectieve ingreep die je kunt doen. Warmte die je huis niet verlaat, hoef je niet opnieuw op te wekken. Dus de eerste stap die eigenlijk altijd wordt aangeraden is het huis isoleren!
Effect op het gasverbruik:
- Situatie A (2 pers.): gemiddeld −350 tot −450 m³ gas per jaar
- Situatie B (gezin): gemiddeld −450 tot −550 m³ gas per jaar
Prioriteer de isolatie in deze volgorde:
Dakisolatie heeft de hoogste impact: warmte stijgt omhoog en verdwijnt zonder isolatie letterlijk door het dak. Dakisolatie aan de binnenzijde is relatief goedkoop en snel terugverdiend.
Spouwmuurisolatie is voor veel woningen uit de jaren '60–'90 de eenvoudigste ingreep. Via kleine boorgaatjes wordt isolatiemateriaal in de spouw geblazen. Een installateur is er in een dagdeel mee klaar.
Vloerisolatie is minder urgent maar zeker de moeite waard als je een kruipruimte hebt.
HR++-glas of triple glas vervangt verouderd glas en reduceert zowel warmteverlies als geluidshinder.
Subsidietip: Voor isolatiemaatregelen kun je gebruikmaken van de ISDE-regeling (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing). Hier vind je meer informatie over deze regeling en kun je checken of je in aanmerking komt. Informeer jezelf hierover goed, want dit kan je een flinke besparing opleveren. Eventueel kun je ook een stuk van je investering gunstig financieren via het warmtefonds. Ook dit is erg interessant op het moment dat je liever niet de investering ineens wilt doen.
Stap 2: Zonnepanelen, begin met zelf opwekken
Als de isolatie klopt, weet je ook hoeveel energie je écht nodig hebt. Dit is dan ook het moment om zonnepanelen te laten installeren.
Een modern systeem in Nederland wekt 400-450 kWh per paneel per jaar op. Wat je nodig hebt:
- Situatie A (2 pers.): 6–8 panelen → circa 2.800–3.200 kWh per jaar. Netto afname van het net daalt met circa 1.000 kWh.
- Situatie B (gezin): 8 –12 panelen → circa 3.800–4.500 kWh per jaar. Netto afname van het net daalt met circa 1.250 kWh.
Subsidietip: Zonnepanelen zijn vrijgesteld van btw voor particulieren. Dit scheelt direct 21% op de aanschafprijs. Vraag je installateur hoe je dit verrekent. Dit gaat namelijk niet automatisch en kan niet altijd toegepast worden.
Stap 3: Van het gas af met een warmtepomp
Met isolatie en zonnepanelen ben je al een flink stuk op weg. Maar de gasrekening staat er nog en die neemt een groot deel van je energierekening in. Je kunt hierbij gaan voor een All-Electric warmtepomp en een hybride. Wij kiezen nu voor een hybride. Een hybride warmtepomp neemt het leeuwendeel van de verwarming namelijk over, 60-80%. De cv-ketel springt alleen bij bij extreme kou.
Effect op gas- en stroomverbruik:
- Situatie A (2 pers.): gasverbruik daalt met circa −450 tot −550 m³; stroomverbruik stijgt met circa +1.000–1.400 kWh
- Situatie B (gezin): gasverbruik daalt met circa −600 tot −700 m³; stroomverbruik stijgt met circa +1.400–1.800 kWh
Die extra stroom om de warmtepomp te laten werken wordt grotendeels gedekt door de zonnepanelen, zo werken de stappen op elkaar in.
Subsidietip: Via de ISDE-regeling is subsidie beschikbaar voor warmtepompen tot €3.750. Vraag dit altijd aan vóór de installatie!
Stap 4: Thuisbatterij, sla je eigen energie op
Overdag leveren de panelen meer dan je verbruikt. 's Avonds, als de zon weg is, koop je toch weer in. Een thuisbatterij doorbreekt die cyclus.
Effect op zelfvoorzienendheid:
- Situatie A (2 pers.): met een batterij van 7–10 kWh dek je circa 60–70% van je stroomverbruik uit eigen opwek
- Situatie B (gezin): met een batterij van 10–15 kWh dek je circa 60–70% . Het hogere verbruik vraagt meer capaciteit
Zelfconsumptie wordt steeds belangrijker aangezien het terugleveren van stroom steeds minder oplevert.
Stap 5: Slim energiemanagement, alles samenvoegen
Een energiemanagementsysteem (EMS) stuurt panelen, batterij, warmtepomp en laadpaal automatisch op elkaar af. Bij een dynamisch energiecontract laadt de batterij op wanneer stroom goedkoop is, en de auto wanneer de zon schijnt. Op deze manier werkt je systeem nog slimmer, wat al snel een paar honderd euro per jaar scheelt. Bovendien geeft een EMS jou inzicht in je verbruik en grip op sturing.
Wat levert dit traject op?
Na het volledig doorlopen van de roadmap mag je rekenen op:
Situatie A — 2 personen:
| Beginsituatie | Na verduurzaming | |
|---|---|---|
| Gas | ~1.300 m³/jr | ~100–150 m³/jr |
| Stroom (netto afname) | ~2.500 kWh/jr | ~700–900 kWh/jr |
| Geschatte besparing | — | ~€1.200–1.600/jr |
Situatie B — Gezin van 4:
| Beginsituatie | Na verduurzaming | |
|---|---|---|
| Gas | ~1.600 m³/jr | ~150–200 m³/jr |
| Stroom (netto afname) | ~4.300 kWh/jr | ~1.200–1.600 kWh/jr |
| Geschatte besparing | — | ~€1.800–2.200/jr |
(Berekend op basis van gemiddelde energietarieven 2025–2026. Exacte besparing hangt af van tarieven, verbruikspatroon en isolatiewaarden van de woning.)
Laat je goed adviseren
De volgorde hierboven is een algemene richtlijn, maar elke woning is anders. Een installateur, die weet wat hij doet, kijkt eerst naar jouw specifieke situatie: het bouwjaar, de huidige isolatiewaarden, het dak, de verwarming, het verbruik. Op basis daarvan geeft hij advies over wat in jouw geval het meeste oplevert.
Bij duurzameinstallateurs.nl zijn alle aangesloten installateurs gecertificeerd en werken ze vanuit onafhankelijk advies. Niet vanuit een merk of een verkooptarget. Zo weet je zeker dat het advies past bij jouw huis, niet bij de marge van de installateur.
Benieuwd waar jij kunt beginnen? Vraag een vrijblijvende offerte aan bij een installateur uit ons netwerk!